📖 آیات ظاهر یا متشابه 📖
و
📗 آیات باطن یا محکم 📗
.خداوند قرآن را دوگونه بر مسلمانان نازل کردند .
آیات محکم و آیات متشابه
خداوند در آیه ۷ آل عمران فرموده اند :
بخش عمده قرآن آیات محکم است که مرجعیت کتاب همان آیات است .
و در کنار آنها آیات متشابه نیز قرار دارد ولی کسانی که در دلهایشان کجی هست ،پیوسته از آیات متشابه پیروی می کنند
تا طبق دلخواه خویش تاویل و تفصیر کنند .
📗
همچنین رسول خدا (ص) فرموده اند ؛
در قرآن هر آیه ای علاوه بر دلالت ظاهری ، دلالت باطنی نیز دارد .
امام باقر (ع) نیز فرموده اند ؛
ظاهر آیه همان است که از مورد نزول به دست می آید .
ولی باطن آیه چیز دیگریست ،
برخی گذشته و برخی هنوز نیامده .
همانند آفتاب و ماه که در جریان است
.📚 کتاب بصائرالدرجات صفحه 195
پس همانهایی که از قرآن استفاده ابزاری می کنند ، در هنگام ظهور هم با استدلال از آیات متشابه به نفع مقاصد خود استفاده می کنند .
.
✔ رسول خدا (ص):
... وَلَهُ ظَهرٌ وبَطنٌ، فَظاهِرُهُ حکمٌ وَ باطِنُهُ عِلمٌ، ظاهِرُهُ اَنیقٌ وَ باطِنُهُ عَمیقٌٍ، ...
برای قرآن ظاهری و باطنی است. ظاهرش حکم، و باطنش دانش است. ظاهرش زیبا و باطنش ژرف است
. 📚(کلینی، ج 4، 398 و 399)
.
امام باقر (علیه السلام) هم می فرماید: «مَا يَسْتَطِيعُ أَحَدٌ أَنْ يَدَّعِيَ أَنَّهُ جَمَعَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ ظَاهِرَهُ وَ بَاطِنَهُ غَيْرُ الْأَوْصِيَاء». هیچ کس غیر از اوصیای پیامبر اکرم نمی تواند ادعا کند که علم به همه معانی ظاهری و باطنی قرآن دارد.
.📚 بصائر الدرجات، ج1 ص193
.✔ امیرمومنان علی (ع)
پس، اگر از روى حقيقت به كتاب خدا داورى شود، ما از ديگر مردم بدان سزاوارتريم، و اگر به سنّت رسول خدا داورى شود، ما از ايشان اولاتريم.
📚 نهج البلاغه خطبه ۱۲۵
آیات قرآن ظاهر و باطن و محکم و متشابه دارند
غیر معصوم ظاهر آیات را پس از نزول آیات می بینند
ولی معصوم (ع) بدلیل علم الهی که دارند از باطن و خواست خداوند از نزول این آیات آگاه هستند.
پس طبق حدیث ثقلین رسول خدا (ص) که اهلبیت (ع) قرآنهای ناطق هستند .
دستورات و سیره و روش زندگی آنها فصل الخطاب است و طبق خواست و رضای خداوند رفتار می کنند .
متن حدیث معرف ثقلین براساس کتاب بَصائرالدرجات، از منابع حدیثی شیعه،
✔ از امام باقر(ع) چنین است:
«يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّی تَارِکٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ أَمَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا: كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَيْتِی فَإِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْض؛
ای مردم، بهراستی من در میان شما دو چیز گرانبها میگذارم که اگر به آندو تمسک کنید، هرگز گمراه نخواهید شد. آندو کتاب خدا قرآن و عترت و اهلبیتم هستند.
همانا آندو هرگز از هم جدا نمیشوند تا اینکه کنار حوض بر من وارد شوند.
پس من از شما درباره رفتارتان با این دو یادگار ارزشمند سؤال خواهم کرد؛ یعنی کتاب خدا و اهلبیتم. بر ایشان پیشى نگیرید که هلاک میشوید و به ایشان چیزى نیاموزید که آنها از شما داناترند.»
. 📚 عیون اخبارالرضا، ابن بابویه، ج۲، ص۶۲، حدیث ۲۵۹
📚 شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، ۱۴۱۳ ق، ج۱، ص۲۳۳
.
.
قرآن، دربارة ظاهر وباطن به صراحت سخن نمیگوید؛ اما آیات بسیاری است که میتوان از آنها این موضوع را نتیجه گرفت.
آیاتی که همگان را به تدبر، تعقل و تفکر در قرآن دعوت و توصیه أکید کردهاند
(ص، 29، نسأ، 82، محمد، 24، نحل، 44).
این آیات خود حاکی از وجود لایههای ژرف و عمیق نهفته در ورای آیات آن است. تدبر و اندیشهورزی در مجموعهای از الفاظ و عبارات، در صورتی منطقی و معقول مینُماید که افزون بر مفاهیم و معارف برآمده از ظاهر الفاظ آن، حقایق ژرف و پنهانی نیز در ورای آن عبارات نهفته باشد تا آدمیان بتوانند با تدبر و ژرفاندیشی، به آن حقایق پنهان راه یابند
..به عنوان نمونه
در سوره واقعه آیات ۷۷ تا ۸۰ فرموده است:
« إِنَّهُ لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ فِی کِتابٍ مَکْنُونٍ لا یَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُون تَنْزِیلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِین » که آن کتابی است ارجمند در کتابی پنهان و جز پاکان (مخلصین ، خالصان اهلبیت (ع) ) کسی آن را درک نمی کند ،
.
.بر طبق روایت، «ظاهر قرآن» همان چیزی است که ابتداءاً در صدر اسلام به مناسبتی بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) نازل شده، ولی «باطن قرآن» در زمانهای بعد و مراحل دیگر، بر اساس تشابه مصادیق مطرح می شود. با این بیان، در اینجا سخن از دو مقام و دو حیطه است، که با هم تصادم و تعارضی ندارند، بلکه در امتداد و در طول یکدیگرند.
.
.
فضیل بن یسار گفت:
✔از امام باقر دربارة این روایت پرسیدم:
«هیچ آیهای از قرآن نیست، مگر آنکه ظاهر و باطنی دارد». امام در پاسخ فرمود:
ظاهر قرآن همان نزول آن، و باطن قرآن، تأویل آن است.
برخی از قرآن تحقق یافته و برخی هنوز تحقق نیافته است. قرآن همانند خورشید و ماه در حال جریان و پرتو افشانی است
.📚 شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج 18، ص 145، ح 29
📚 مجلسی، 1403 قمری، ج 89، ص 97.
.
.
امیر مومنان علی (علیه السلام) نیز می فرماید:
«... أَلَا إِنَّ فِيهِ عِلْمَ مَا يَأْتِي وَ الْحَدِيثَ عَنِ الْمَاضِي وَ دَوَاءَ دَائِكُمْ وَ نَظْمَ مَا بَيْنَكُم»:
بدانيد که در قرآن، علم به آنچه بعد از اين مى آيد، و خبر از گذشته (چگونگى احوال پيشينيان) و درمان دردهای شما و نظم و ترتيب دادن بآنچه از امور دنيا و آخرت شما مربوط است، وجود دارد.
📚 نهج البلاغه، خطبه 158
.
✔ و به فرموده امام صادق (ع): «فِيهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ مَا يَكُونُ وَ خَبَرُ مَا هُوَ كَائِنٌ، قَالَ اللهُ فِيهِ تِبْيَانُ كُلِّ شَيْء»:
در قرآن خبر امور مربوط به آسمان و زمین و آنچه بین آنهاست، و نیز خبر آنچه خواهد شد و آنچه که قبلا بوده آمده است.
📚 بصائر الدرجات، محمد بن حسن صفار، ج1 ص195
.
.
🔔🕪
اهلبیت (ع) همواره از جنگ و خونریزی اجتناب و پرهیز می کردند واز شیعیانشان می خواستن که تا خروج سفیانی و ظهور قائم آل محمد (ص) صبر و تقیه کنند .
چرا ؟ ؟ ؟ ؟
آیا از جانشان می ترسیدن ؟ ؟
یا خواست و رضای خدا را در آن نمی دیدند ! !
آیا اگر کسی از شیعیان برای احقاق حق قیام کند و موجب خونریزی و جنگ شود بر خلاف نظر اهلبیت (ع) رفتار نکرده است ؟ ؟
آیا فهم و سواد قرآنی آن شخص از اهلبیت (ع) که قرآنهای ناطق هستند بیشتر است .؟ .؟
.؟
.
. در آیه ۸۴ بقره می فرماید .
هنگامی که از شما عهد گرفتیم که خون یکدیگر را نریزید و یکدیگر را از خانه و دیار خود نرانید.
🔹📖🔹
سوره مبارکه الأنفال آیه ۴۶
وَأَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ وَلا تَنازَعوا فَتَفشَلوا وَتَذهَبَ ريحُكُم ۖ وَاصبِروا ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصّابِرينَ﴿۴۶﴾
و فرمان خدا و پیامبرش را اطاعت نمایید! و نزاع و کشمکش نکنید، تا سست نشوید، و قدرت و شوکت شما از میان نرود! و صبر و استقامت کنید که خداوند با استقامت کنندگان است!
🔷🔔🔷
✔امام صادق (ع) می فرمایند :
تا وقتی که زمان قائم ما فرا نرسیده .
هر کس از خاندان پیامبر که برای دفع ظلم یا اقامه حق قیام کند ،
بلاها او را فرا می گیرد و قیامش موجب افزایش ناراحتی ما اهلبیت و شیعیان می گردد .
📚. صحیفه صجادیه صفحه 12 و 20🌾🍃🌾
.
ﻭَﻗَﺎﺗِﻠُﻮﻫُﻢْ ﺣَﺘﻰ ﻟﺎَ ﺗَﻜُﻮﻥَ ﻓِﺘْﻨَﺔٌ ﻭَﻳَﻜُﻮﻥَ ﺍﻟﺪﱢﻳﻦُ ﻛُﻠﻪُ ﻟِﻠّﻪ ﻓَﺈِﻥِ ﺍﻧﺘَﻬَﻮْﺍْ ﻓَﺈِﻥﱠﱠ ﺍﻟﻠّﻪ َ ﺑِﻤَﺎ ﻳَﻌْﻤَﻠُﻮﻥَ ﺑَﺼِﻴﺮٌ 📚۱۹۳ بقره
«ﻭ ﺑﺎ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﺠﻨﮕﻴﺪ ﺗﺎ ﻓﺘﻨﻪ ﺍﻯ ﺑﺮ ﺟﺎﻯ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﺩﻳﻦ ﻳﻜﺴﺮﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺧﺪﺍ ﮔﺮﺩﺩ. ﭘﺲ ﺍﮔﺮ ﺍﺯ ﻛﻔﺮ ﺑﺎﺯﺍﻳﺴﺘﻨﺪ ﻗﻄﻌﺎ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﭽﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻰ ﺩﻫﻨﺪ ﺑﻴﻨﺎﺳﺖ».
ﺩﺭ ﺧﺼﻮﺹ ﺁﻳﻪ 193 بقره
«ﻭﻗﺎﺗﻠﻮﻫﻢ ﺣﺘﻰ ﻟﺎ ﺗﻜﻮﻥ ﻓﺘﻨﺔ» ﺍﺯ
✔. ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩﻕ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻟﺴﻠﺎﻡ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺷﺪﻩ ﻓﺮﻣﻮﺩ:
ﺗﺄﻭﻳﻞ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﻫﻤﻴﻨﻜﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺣﺠﺖ (ﺑﻦ ﺍﻟﺤﺴﻦ) ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﻗﻴﺎﻡ ﻛﻨﺪ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺭﺍ ﺩﺭﻙ ﺑﻨﻤﺎﻳﻨﺪ ﺗﺄﻭﻳﻞ ﺭﺍ ﻣﻰ ﻓﻬﻤﻨﺪ
ﻭ ﺩﻳﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭ ﺁﻟﻪ (ﺷﻴﻌﻪ) ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﻣﺸﺮﻛﻰ ﺑﺮ ﺭﻭﻯ ﺯﻣﻴﻦ ﺑﺎﻗﻰ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ.
.
.🔔🕪
پس آیات تفصیر و تاویلی دارند که فقط معصوم (ع) از آن آگاه هستند
نه متظاهرین غیر معصومی که خود را عالم دینی می دانند .
.
.
