.
.
.
🍃🌿🍃 🕌🌿🍃
.
حرم حضرت زینب (ع)، و محل دفن ایشان
بارگاه و حرم حضرت زینب(س) در محله زینبیه شهر فُسطاط - قاهره مصر
🍃🌾
حرم حضرت زینب (س) در مصر
محله زینبیه شهر قاهره
مقام و مدفن حضرت زینب(س) یا مسجد السیدة زینب در کشور مصر، شهر قاهره، یکی از مکانهایی است که به عنوان مدفن حضرت زینب(س) دختر امام علی(ع) مطرح شده است. این مکان زیارتگاه شیعیان و اهلسنت و دوستدار اهل بیت(ع) است.
مقام و مدفن حضرت زینب (س)
- برخی از مورخین مقبره زینب(س) را در مصر دانستهاند که اکنون این محل در منطقه سیدة الزینب یا زینبیه قاهره با عنوان مقام السیدة زینب مشهور است.
.🍃🌾🍃🌾
.حادثه کربلا در سال 61 قمری اتفاق افتاد وحضرت زینب (س) پس از برگشت کاروان اسرا به مدینه و به روشنگری حادثه پرداختند .
لذا حاکم دست نشانده یزید در مدینه به درخواست یزید حضرت زینب را از مدینه اخراج می کنند و حضرت زینب به اجبار به همراه شوهر و تعدادی از همراهان به قاهره مصر رفته و در سال 63 قمری در مصر فوت می کنند .
⚑⚫⚫⚑
.محل دفن حضرت زینب(س)
چهار سرزمین . محل دفن حضرت زینب(س) بیان شده است :
سنجار در شمال عراق
مصر. قاهره . محله سیده زینب . بارگاه و مسجد و مقام سید زینب .
قبرستان بقیع در مدینه
شام. دمشق .محل وقت حکومت یزید و لشکر شامیان حادث کربلا.
ولی اکثر مورخین محله سیده زینب قاهره را نقل کرده اند.
همانطور که امام رضا (ع) ما ایرانیها و شیعیان را جذب خود نموده است .
هر سال در ۱۵ روز اول ماه رجب مردم مصر هم به احترام حضرت زینب (س) و گرفتن نذر و نیاز بر گرد حرمش جمع می شوند .
🔸🔷🔸
اخراج از مدینه به مصر
.بعد از مراجعت کاروان باقی مانده واقعه کربلا از شام به مدینه،
جوّ عمومی مدینه نا آرام شد.
حاکم مدینه نامه ای برای یزید نوشت و وضع پیش آمده در مدینه و نقش حضرت زینب در بیداری و مقاومت مردم را برای یزید توضیح داد. یزید در پاسخ نوشت که زینب را از مدینه اخراج کند. حاکم مدینه مُصِرّ بود که زینب از مدینه خارج شود. سرانجام حضرت زینب به اسرار دیگر بانوان بنی هاشم و به همراه همسرش عبدالله و خانواده از مدینه به مصر هجرت کرد و مورد استقبال حاکم مصر و عده زیادی از اهالی مصر قرار گرفت.
حضرت زینب بعد از گذشت حدود یک سال در غروب پانزدهم رجب سال 63 در قاهره رحلت نمود.
📚 (عبیدلی نسابه ،اخبار الزینبات، ، ص 115- 122)
.این بارگاه در قاهره در منطقه سیدة زینب قرار دارد و در سال 1173 هجری قمری بازسازی شده است. این بارگاه به مقام السیدة زینب و مسجد السیدة زینب مشهور است .
مورخانی قبر زینب (س) را در مصر دانسته اند.
📚 ( قرشی، السیده زینب، ص299)
📚(کحّاله، أعلام النساء، ج2، ص99 )
📚.اخبار الزینبات» نوشته عُبیدلی نسابه (277- 214) است
.📚.مغنیه، محمدجواد، بطلة الکربلاء، ص396)
.
.🍃🌾🍃🌾🍃
.
نظر آیت الله بهجت درباره قبر مطهر حضرت زینب(سلام الله علیها)
پارسینه/ حاجى تاج، واعظ معروف که منبرهاى عجیبى در ایران مى رفت، در زمان خود او از او نقل کردند: در زینبیه اقامت نموده و منزل کرده بودم، گفتم: خوب است در حرم بمانیم، کلیددار حرم را دیدم و کلید را از او گرفتم و شب را در حرم ماندم...تا این که مى گوید: شنیدم سه بار گفته شد:« هذا قَبْرُ زَیْنَب بِنْتِ أَمیرِ الْمُؤْمِنینَ الْمُکَنّاةِ بِأُمِّ کُلْثُومٍ»
این جا قبر زینب دختر امیرالمؤمنین است که کنیه اش ام کلثوم مى باشد.البته حضرت زینب که کنیه اش ام کلثوم است، غیر از ام کلثومى است که در مدینه با پسرش در یک قبر مدفون است؛ زیرا به فرمان یزید بین ایشان و شوهرش جدایى انداختند، چون عامل یزید مى ترسید که اهل مدینه با بودن حضرت زینب در آن جا شورش کنند، لذا حضرت زینب ـ علیهاالسّلام ـ به اجبار یا با اختیار خود مصر را اختیار کردند. به مصر رفتند و مدفن ایشان در مصر است
سوگواری حضرت زینب (س) در کربلا
.
.
«از مهمترین کتابهایی که به سفر حضرت زینب علیهاالسلام به مصر اشاره کرده است، اخبار الزینبات نوشته یحیی بن الحسن الحسینی العبیدلی الاعرجی است و آیت الله العظمی نجفی مرعشی رحمه الله نیز در مقدمه خود بر این کتاب، آن را متنی قابل اطمینان دانسته اند. این کتاب پیرامون سفر حضرت زینب به مصر و درگذشت ایشان در مصر در نیمه رجب 62 یا63 هجری سخن گفته است. آیت الله قاضی طباطبائی رحمه الله نیز در کتاب اول اربعین حضرت سیدالشهداءعلیه السلام ضمن تایید روایت اخبار الزینبات به دوازده منبع دیگر که سفر حضرت زینب به مصر و درگذشت آن حضرت را در قاهره تایید می کند اشاره کرده است.
.📚 پایگاه حوزه، مجلات، فصلنامه مشکوة شماره 52، دوستی اهل بیت علیهم السلام زمینه....
.
.
📚به گزارش مشرق به نقل از پایگاه اطلاع رسانی آیت الله صافی گلپایگانی، معظم له این مطلب را در پاسخ به سووال یكی از مقلدان مرقوم فرمودند كه متن استفتاء و پاسخ این مرجع تقلید به شرح زیر است.
.بسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیكم و رحمة الله بركاته، راجع به مشهد زینب كه هم در دمشق و هم در قاهره است هر دو مشهور و معروفند و 'عبیدلی نسابه' در 'اخبار الزینبات' وفات آن حضرت را در قاهره می داند.
.در قاهره همه ساله در اول ماه رجب تا پانزدهم برنامه بسیار وسیعی در مشهد زینبی برگزار می شود كه حدود یك میلیون جمعیت در آن جا برای توسل و تقرب از همه اصناف حضور می یابند و به قول بعضی از خبرنگاران آنچه را انسان به عقل باور نمی كند، در آنجا به چشم می بیند
🍃🌱🍃🌱🍃🌱
.🍃🌾🍃🌾🍃🌾🍃
حرم و مقام حضرت زینب (س)
در گزارشهای متعدد تاریخی به وجود مزاری منسوب به حضرت زینب(س) در این مکان اشاره شده است. بنابر یک نظر، زینب(س) دختر امام علی(ع) پس از واقعه کربلا و اسارت رفتن به شام، به مدینه بازگشت. با اجبار حاکم مدینه به خروج زینب(س) از مدینه، وی در سال ۶۱ قمری راهی مصر که به دوستی اهل بیت(ع) شهرت داشتند شد، در آنجا اقامت کرد و دررجب سال ۶۲ قمری درگذشت. بر اساس این دیدگاه زینب(س) در مکانی که امروز مسجد السیده زینب نام دارد، دفن شد.[۴]
تصویری قدیمی از مقام و مسجد حضرت زینب(س) در مصر مربوط به سال ۱۸۸۴۴م
برخی از سال ۸۵ قمری به عنوان سال ساخت نخستین بنا برای قبر حضرت زینب(س) یاد کردهاند بدون اینکه به منبعی استناد کنند.[۵] اما ابوعبدالله محمد کوهینی فاسی یکی از جهانگردانان اندلسی، در ماه محرم ۳۶۹ق مصادف با عهد فاطمیان و دوره معد بن نزار بن المعز لدین الله ، در سفر به مصر مزار حضرت زینب(س) را زیارت کرده است. بر اساس گزارشهای نقل شده از سفرنامه کوهینی، این مزار از گنبد و بنایی برخوردار بوده است.[۶]
در گزارشی دیگر آمده است در قرن ششم هجریهمزمان با حکومت سیفالدین ابوبکر بن ایوب، شخصی به نام فخرالدین ثعلب جعفری، والی قاهره و از نقبا و اشراف زینبیون، بنایی را در این مکان ساخته است.[۷]
بنای مقام حضرت زینب در مصر در قرن دهم هجری مصادف با دوره سلطان سلیم قانونی، دهمین پادشاه عثمانی، توسط والی مصر مرمت شد. سپس در سال ۱۱۷۴ق عبدالرحمن کتخدا(کدخدا) یکی از امرای مصر که در بازسازی و توسعه اماکن زیارتی و فرهنگی و غیره اهتمام زیادی داشته است، مقام حضرت زینب را بازسازی نمود. در ۱۲۱۰ق ضریح داخل مقام با ضریحی از جنس مس تعویض شد. سپس محمدعلی پاشا والی مصر در ۱۲۷۰ق اقدام به بازسازی و توسعه این مکان نمود.[۸]
در ۱۲۹۴ق درب مقابل گنبد مقام حضرت زینب(س) توسط محمد توفیق پاشا با مرمر مصری و استانبولی پوشانده شد. بازسازی گنبد، مسجد و مناره مقام حضرت زینب در نهایت در سال ۱۲۹۷ق در دستور کار والی آن دوره قرار گرفت و در سال ۱۳۲۰ هجریاجرای طرح بازسازی آن به پایان رسید.[۹]
مقام حضرت زینب در سفرنامهها
ضریح حضرت زینب(س) در قاهره
برخی حجاج ایرانی در عهد قاجار در سفر حج، ازمصر و این زیارتگاه نیز بازدید کردهاند که گزارشی از این زیارتگاه در سفرنامههای آنان موجود است.[۱۰]سید محسن امین در کتاب رحلات، در سفر خود به این مکان، زینب مدفون در این مکان را زنی صالح و فاضل از نسل امام سجاد(ع) معرفی کرده است.[۱۱]
موقعیت مقام
مقام حضرت زینب(س) در محله السیده زینب یکی از محلههای منطقه جنوبی قاهره قرار دارد. محله السیده زینب به عنوان یکی از مناطق قدیمی و پرتردد قاهره به شمار میرود. در نزدیکی مقام حضرت زینب(س) خیابانی با نام زین العابدین قرار دارد. میدانی نیز در نزدیکی این مقام به نام حضرت زینب(س) قرار گرفته است.[۱۲]
پانویس و منابع ؛📚
📚شریف القرشی، السیده زینب رائده الجهاد فی الاسلام عرض و تحلیل، ۱۴۲۲ق/۲۰۰۱م، ص۲۹۸-۳۰۳.
📚یوسفی غروی، بررسی تحلیلی سیر مقتلنگاری عاشورا(۲)، سایت مؤسسه فرهنگی فهیم.
📚 امین، اعیان الشیعة، ۱۴۰۳ق، ج۷، ص۱۴۰-۱۴۱.
📚 ابراهیم، محمد زکی، مراقد أهل البیت فی القاهرة، ۱۴۲۴ق، ص۶۸ و ۶۹.
📚 مسجد السیدة زینب (القاهرة)
📚 قاسم مصری،السیدة زینب و أخبارالزینبات، ۱۳۵۳ق، ص۷۵و۷۶۶.
📚 قاسم مصری،السیدة زینب و أخبارالزینبات، ۱۳۵۳ق، ص۷۸۸.
📚صفار، المرأة العظیمة، قراءة فی حیاة السیدة زینب بنت علی علیهما السلام، ۲۰۰۰م، ص۲۸۶؛نبذة عن تاریخ
.🍃🌾🍃🌾🍃🌾🍃
.
.سرانجام حضرت زینب علی (ع)
.
به گزارش جماران، آیت الله حاج شیخ محمّدهادی یوسفی غروی در یادداشتی نوشت: «بنا بر اخباری که در کتاب «أخبار الزینبات» تألیف عُبَیدَلی نسّابه(٢٧٧ق) آمده حضرت زینب(س) از مدینه به مصر، شهر فُسطاط -که بعدها مجاور آن شهر قاهره بنا شد- تبعید، و در خانهای واقع در باغهای شمال شرقی این شهر که مربوط به والی مصر بود اقامت داده شد و در همان جا درگذشت، و بنا بر وصیتش در همان اتاق محل سکونتش دفن شد.
پس از فاجعۀ خونین کربلا در سال ٦١هجری و بازگشت اسیران و یتیمان از شام به مدینه، و هنگامی که عبدالله بن زبیر در مکه مردم را به برکنار کردن یزید و قیام به خونخواهی امام حسین(علیه السلام) میشوراند و خبرش به اهل مدینه رسید، حضرت زینب(س) نیز شروع کرد به خواندن مردم مدینه به قیام برای خونخواهی امام حسین(علیه السلام) [و اجرای عدالت]، که با مقابلۀ والی مدینه مواجه و موجب بپا شدن آشوب و غائلهای بین حضرت و والی شد و اختلافات بالا گرفت.
.
والی مدینه عَمرو بن سعید بن عاص أشدق اموی*، نامهای به یزید نوشت و او را از اوضاع مدینه آگاه و پیشنهاد تبعید حضرت زینب از مدینه را مطرح کرد. یزید نیز با دستور جدایی حضرت از مردم، با این پیشنهاد موافقت کرد.
أشدق والی دستور داد بصورت علنی به حضرت ابلاغ شود که از مدینه بیرون رود ، به هر جایی که مایل است!
حضرت نپذیرفت و فرمود: «خدا میداند چه بر ما گذشت؛ بهترینمان کشته شد، و ما را بدنبال خود کشاندند آنچنانکه حیوانات را بدنبال خود میکشانند! و بر پالان و بار و بنۀ شترها بار شدیم! بخدا سوگند خارج نخواهیم شد حتی اگر خونمان ریخته شود . !»
زنان هاشمی نزد حضرت جمع شدند و با ملاطفت و مدارا با ایشان سخن گفته و حضرت را دلداری و تسلّی دادند. زینب دختر عقیل بن أبی طالب به حضرت گفت: ای دختر عمو، براستی که خدا وعدهاش را بر ما راست گردانید، و زمین را میراث ما نمود در هر جاى آن بخواهیم جاى میگزینیم، پس خشنود باش و چشمت روشن باشد که خدا جزای ستمگران را خواهد داد؛ آیا میخواهی که با این نپذیرفتن، ذلت و خفتی برایمان پیش آورند! پس وطن را ترک کن و بسوی سرزمینی اَمن برو !»
و سکینه و فاطمه دو دختر امام حسین(علیه السلام) با عمهشان زینب مواسات نموده و آمادۀ رفتن از مدینه و تبعید همراه وی شدند.
أشدق والی مقدمات سفر حضرت و هر یک از زنان هاشمی که بخواهد با حضرت همراهی کند را آماده کرد،
و مصر بعنوان مقصد معین شد.
هنگام رسیدن حضرت به قاهره،
والی مصر مَسلَمة بن مخلَّد أنصاری خزرجی**، بهمراه چند نفری به پیشواز حضرت رفت و به ایشان تسلیت گفت و گریست و همراهانش نیز گریه کردند، و حضرت تلاوت فرمود:
﴿هذا ما وَعد الرحمن وصَدق المُرسَلون﴾***
سپس مَسلمه والی مصر ، حضرت و همراهان را به خانهای که دریکی از باغهای شمال شرقی این شهر داشت برد.
حضرت زینب(س) پس از چند ماه اقامت در آنجا درگذشت و مَسلمه والی با حضور جمعیتی از مردم در مسجد جامع بر ایشان نماز خواند، و بنا بر وصیت حضرت به همان اتاق محل سکونتش برگردانده و در همانجا دفن شد.
وفات ایشان غروب روز یکشنبه ١٥ رجب ٦٢هجری بود.
📚. موسوعة التاریخ الإسلامی ٦: ٢٢٦- ٢٢٧.
از:
📚. أخبار الزینبات: ٢١- ٢٢، چاپ المنیریة مصر؛ ١١٥- ١٢٢ چاپ کتابخانۀ مرحوم آیةالله مرعشی نجفی.
ــــــــــــــــــــ
.
.
.
.
.
.
.
